شوخی با فرهنگ و اجتماع

امیر هاشمی مقدمدو روز پیش سالروز شهادت امیرکبیر بود. او در بیستم دیماه هزار و دویست و سی و یک در حمام فین کاشان به دستور ناصرالدین شاه کشته شد. دلاک رگ هر دو دستش را زد، اما پیش از آنکه بمیرد میرغضب لگدی بر پشتش زد و دستمالی در گلویش فرو برد و گلویش را فشرد تا جان سپرد. همان روز در اینستاگرام و فیسبوک یادداشت کوتاهی دربارهاش نوشتم. در آن نوشته البته جملهای هم بیان کرده بودم که هرچه بیشتر فکر میکنم بیشتر به درستیاش پی میبرم. آنجا نوشته بودم:«نمیدانم؛ شاید اگر امیر شرایط زمانه را بیشتر در نظر میگرفت و چنین بیپروا و به یکباره در برابر همه (از شاه و دربار و روحانیون گرفته تا انگلیس و روسیه و عثمانی) نمیایستاد، اندک اندک میتوانست با حساسیت برانگیزی کمتر کارها را سامان دهد و اثرگذاری ماندگارتری دا...

ماه گذشته دو سفرنامهام که مربوط به سفرهای چند سال پیش است بهطور همزمان از سوی انتشارات اندیشه احسان و انتشارات انسانشناسی منتشر شد. بر هر دو نام مردمنگاری و خودمردمنگاری نهادم. مردمنگاری روشی است در انسانشناسی که پژوهشگر تلاش میکند با حضور در میدان پژوهش، گفتگو و مصاحبه عمیق با اهالی آن جامعه، مشاهده مشارکتی در زندگیشان و... به فهمی از فرهنگ برسد که نزدیک به فهم آن جامعه باشد. مردمنگاری سفر ترکیبی است از این روش با سفرنامهنویسی. یعنی در مردمنگاری سفر از سفرنامهنویسی صِرف فراتر رفته و ورود و حضورمان در آن نقطه بیشتر بر پایه وجود یک مسئله یا پرسش است؛ بیش از آنکه واژه به کار ببریم از مفاهیم نظری سود میجوییم؛ و برای تحلیل و تفسیر رویدادها نظریات انسانشناسی را به کار میگیریم. من در این سفرنامهها...

امیر هاشمی مقدم پس از گفتگوی تند و تیز خبرنگار تلویزیون طلوع با محمدجواد ظریف (اینجا)، فارغ از اینکه این مصاحبه حرفهای بود یا نبود، افرادی انگشتشمار که از این صراحت یک خبرنگار افغانستانی با وزیر امو...

امیر هاشمی مقدم: انصافنیوزیکی از بیسلیقگیهایی که در بیانیه ستاد کل ارتش درباره سقوط هواپیما آمده،......

امیر هاشمی مقدمحالا که بحث کُردهای آنسوی مرز پیش آمده و بسیاری از ایرانیان هم موضع همدلانه با کردهای سوریه گرفتهاند، نکته غیر مرتبطی را هم من بیفزایم که اگرچه به کُردها مربوط است، اما ارتباطی با داست...

...بیشتر تمرکز مسئولان و روشنفکران ما هم در پی غربشناسی و امریکا شناسی و اسرائیلشناسیاند؛ اما همانگونه که مجید محمدی در کتاب «سر بر آستان قدسی، دل در گرو عرفی» آورده، غربشناسیمان فراتر از موضعگی...

امیر هاشمی مقدماین روزها کلیپیدر شبکههای اجتماعی (اینجا) و خبرگزاریها دست به دست میشود درباره فرو ریختن بخشی از ایوان کسرا. ایوانی که همین چهار ماه پیش به دیدارش رفته و سوگنامهای هم برایش نوشته ...

امیر هاشمی مقدم: فراروچند روز پیش آقای روحانی در واکنش به گرانی بهای گوشت گفته بود: «بروید در کشورهای همسایه و ببینید که گوشت در آنجا چند دلار است».البته این تنها بخشی از سخنان وی بود که برخی رسانهه...

امیر هاشمی مقدم: انصافنیوزچند روز پیش، فرهاد مجیدی که گویا با سرعت بالا در اتوبان رانندگی میکرده، توسط پلیس متوقف شده و چون پلیس گفته باید آزمایش الکل بدهد، ناراحت شده و ضمن بحث با مامور، از او فیلم...

امیر هاشمی مقدم: خبرگزاری مهر هفته پیش مراسم 10 روزه «شب عروس» یا به عبارتی «شب عُرُس» در شهر قونیه ترکیه پایان یافت. از آنجا که مولانا در هنگام مرگش به دیدار معشوق خود که حضرت حق باشد شتافت، آنرا به ...

امیر هاشمی مقدم: انصافنیوز هفته پیش که خبر سادهتر شدن سرمایهگذاری خارجیان در ترکیه را خواندم، پیام دادم به «سید بررسی از مرجع متین» طبق کپی رایت . در سفری که در سال 1392 به کابل داشتم، یک شب در خانهاش میزبانم بود. سرمایهدار...

امیر هاشمی مقدم: انسانشناسی و فرهنگ همینطور که داشتیم با وندان شوخی میکردیم، ناگهان یکی از اسبها که گلهشان در فاصله پنجاه متریمان بود شروع کرد با سرعت دویدن و بنابراین نگاههای ما را هم به خود کش...

امیر هاشمی مقدم: خبرگزاری مهر ...یکی از انتقادات این چند روزه به کنوانسیون حقوقی بررسی از مرجع دریای طبق کپی رایت مازندران که در چارچوب طعنه نوشته شده، این بود که برای مسئولین ما، همان ساحل بررسی از مرجع دریای طبق کپی رایت مازندران (و حتی نه خط ساحلی 10 ...

امیر هاشمی مقدم: انصافنیوز اصولا یک نقد قومگرایان ایرانی این است که بیشتر حکومتهای ایران سده سوم پس از اسلام تا قاجار، ترک بودند. اما پهلوی که آمد سیاست فارسیگرایی را در پیش گرفت و تلاش کرد زبان تر...

فرارو- امیر هاشمی مقدم؛ به تازگی افزایش سیصد درصدی عوارض خروج از کشور در بودجه سال ۱۳۹۷ شگفتیآفرین شدهاست. چند توجیه ظاهری برای این افزایش وجود داشت: اینکه ثروتمندان فقط میتوانند به سفر خارجی بروند و برای آنها هم دویست و بیست هزار تومان چیزی نیست؛ اینu200eکه بخشی از این عوارض صرف توسعه زیرساختهای گردشگری کشور میشود؛ و البته این نکته تلویحی را هم نگارنده میافزاید که سفر به خارج از کشور با اهداف ضدفرهنگی و در محیطهایی است که با فرهنگ ما همخوان نیستند. بهعنوان پژوهشگر انسانشناسی گردشگری، نکاتی را لازم میدانم یادآوری نمایم.یکم: این توجیه که، چون درصد پایینی از مردم ایران میتوانند به سفرهای خارجی بروند و بنابراین اگر عوارض خروجی بالا برود، مردم عادی زیان نمیبینند، به باورم نادیده گ...

فرارو-امیر هاشمی مقدم؛اپراتورها یا همان گردانندگان تلفن همراه در ایران اگر در یک چیز مشترک باشند، تبلیغات فراوان، آزاردهنده و اجباریای است که روزانه برای مشترکان فرستاده میشود. به سخن دیگر، گوشی تلفن همراه مشترکان تبدیل به بیلبوردهای تبلیغاتی رایگان اپراتورها شده است؛ آن هم در حالیکه شما برای کمترین و کوچکترین خدمات این اپراتورها، بهای آن را میپردازید. بهایی که سودی فراوان نصیب اپراتورها میکند. برای فرار و دوری از این تبلیغات آزاردهنده، ظاهرا راههایی وجود دارد. راههایی که همه این اپراتورها معرفی کردهاند و بیشتر مشترکین تلفنهای همراه هم بارها و بارها آنها را آزموده، اما کمترین نتیج...

فرارو- امیر هاشمیمقدم؛ روز جمعه هفتم آبان ماه، جمعیت بسیار زیادی گرداگرد آرامگاه کوروش در پاسارگاد جمع شده و شعارهایی سر دادند. هم شعارهایی مثبت و هم منفی. در همین راستا دیروز آیت الله نوری همدانی در دیدار با کارکنان وزارت دفاع فرمودند: «در مزار کوروش جمع شده اند، همان شعارهایی که برای رهبری می دهیم، برای کوروش می هند و باز ما زنده، نشسته ایم و تماشاگر هستیم.». اما درباره این بیانات چند نکته به ذهنم می رسد: ......

یادداشتم دربیبیسی فارسی My essay at BBCabout the situation of tourism in Iran, while the neighbors are insecure. همه ساله پنجم مهرماه به مناسبت روز جهانی گردشگری، در ایران نیز مانند سایر نقاط جهان مراسم گوناگونی برگزار شده، دستاوردهای یکسال گذشته در زمینه گردشگری تشریح و برنامههای پیش رو بیان میگردد. شاید عمده تفاوت وضعیت گردشگری در طول یکسال گذشته، خوشبینی دستاندرکاران بخشهای عمومی و خصوصی گردشگری ایران به رشد آن در این کشور، به دلیل بحرانهای امنیتی در کشورهای همسایه باشد. بر اساس این دیدگاه، به دلیل آنکه کشورهای منطقه و به ویژه ترکیه در طول سال گذشته با رویدادهای ترور...

یادداشتم در وبسایت بی بی سی My article at BBC about comparative between the potentials of tourism in Iran and Turke.چکیده: در این نوشتار نشان داده ام که ترکیه به دلیل نزدیکی جغرافیایی و داشتن آثار بسیاری از تمدنهای یونانی و رومی، مقصد مناسبتری است برای گردشگران اروپایی تا ایران (حتی اگر محدودیتهای اجتماعی وزیرساختهای گردشگری را نادیده بگیریم). درعوض بهترین بازار گردشگرفرست برای ایران، در درجه نخست افغانستان، و سپس کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس است؛ مشروط بر آنکه پیش فرضهای نادرست و تعصبهای بیجای مان را کنار بگذاریم....

فرارو-امیر هاشمی مقدم؛به تازگی دکتر نصرالله پورجوادی در یکی از نوشتههای فیسبوکیشان با نام «فراتر رفتن از تقابل سنت-بدعت»، مدعی شدهاند که اهل سنت به طور تاریخی دشمن زبان فارسی بودهاند. ایشان در بخشی از نوشتهشان آوردهاند که:«اهل سنت بزرگترین دشمنان زبان پارسی بودهاند، چرا؟ چون فارسی سخن گفتن بدعت بوده است. پیغمبر به هیچ زبان دیگری غیر از عربی تکلم نمیکرده است».بنابراین در این نوشته کوتاه میخواهم اعتبار این گفته ایشان را مورد سنجش قرار دهم......